Error message

  • Warning: ini_set() has been disabled for security reasons in drupal_environment_initialize() (line 516 of /home/nikosvas/public_html/includes/bootstrap.inc).
  • Warning: ini_set() has been disabled for security reasons in drupal_environment_initialize() (line 519 of /home/nikosvas/public_html/includes/bootstrap.inc).
  • Warning: ini_set() has been disabled for security reasons in drupal_environment_initialize() (line 520 of /home/nikosvas/public_html/includes/bootstrap.inc).
  • Warning: ini_set() has been disabled for security reasons in drupal_environment_initialize() (line 521 of /home/nikosvas/public_html/includes/bootstrap.inc).
  • Warning: ini_set() has been disabled for security reasons in drupal_environment_initialize() (line 523 of /home/nikosvas/public_html/includes/bootstrap.inc).
  • Warning: ini_set() has been disabled for security reasons in drupal_environment_initialize() (line 525 of /home/nikosvas/public_html/includes/bootstrap.inc).
  • Warning: ini_set() has been disabled for security reasons in include_once() (line 264 of /home/nikosvas/public_html/sites/default/settings.php).
  • Warning: ini_set() has been disabled for security reasons in include_once() (line 265 of /home/nikosvas/public_html/sites/default/settings.php).
  • Warning: ini_set() has been disabled for security reasons in include_once() (line 273 of /home/nikosvas/public_html/sites/default/settings.php).
  • Warning: ini_set() has been disabled for security reasons in include_once() (line 280 of /home/nikosvas/public_html/sites/default/settings.php).
  • Warning: ini_set() has been disabled for security reasons in drupal_settings_initialize() (line 614 of /home/nikosvas/public_html/includes/bootstrap.inc).
  • Strict warning: Only variables should be passed by reference in samara_preprocess_page() (line 78 of /home/nikosvas/public_html/sites/all/themes/samara/template.php).

Νίκος Βασιλάκος: Χρόνος, Πώς οι αρχαίοι Αθηναίοι νίκησαν τον χρόνο

Aγαπητοί φίλοι και συνάδελφοι,
Το άρθρο του Νίκου Βασιλάκου που ακολουθεί πρωτοδημοσιεύτηκε στο ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ. Απαγορεύεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση, ένθεση με οποιονδήποτε τρόπο σε οποιοδήποτε μέσο, site ή φορητή συσκευή. Μπορείτε να παραπέμπετε στο πρωτότυπο χρησιμοποιώντας τον κώδικα που ακολουθεί:
<a href="http://www.nikosvasilakos.gr/" target="_blank">Νίκος Βασιλάκος, "Χρόνος: Πώς οι αρχαίοι Αθηναίοι νίκησαν τον χρόνο"</a>

Ο χρόνος και το ιντερνετικό ρολόι
Το χρονικό ενός κόσμου καταδικασμένου να επιταχύνεται

«Τον εκλείσαμε σ' ένα μικρό κουτί μεταλλικό
που τ' ονομάσαμε "ωρολόγιον", και ησυχάσαμε.
Τίνος είναι, ο ένας του άλλου, δεσμώτης;»
Οδυσσέας Ελύτης «Χρόνος Δεσμώτης και Χρόνος Λυόμενος»

Οι αρχαίοι Αθηναίοι και ο χρόνος
Το καλοκαίρι του 427 π.Χ. οι Μυτιληναίοι αποστάτησαν δημιουργώντας μια πολύ κρίσιμη κατάσταση για τους πλανητάρχες της εποχής Αθηναίους. Οι Αθηναίοι εκείνον τον καιρό δεν δεχόντουσαν καν την ουδετερότητα, πολλώ μάλλον δε την αποστασία, από την πλευρά των συμμάχων τους. Μια τέτοια κίνηση εκ μέρους των Μυτιληναίων δεν θα μπορούσε να περάσει απαρατήρητη.
Έτσι συγκάλεσαν ταχύτατα την εκκλησία του Δήμου και αποφάσισαν να στείλουν μια τριήρη στους Μυτιληναίους, δίνοντας στον Αθηναίο στρατηγό εντολή να σκοτώσει όλους τους άνδρες (ακόμη κι εκείνους που μόλις είχαν βγει από την εφηβεία) και να πουλήσει ως δούλους τα παιδιά και της γυναίκες.
Όπερ και εγένετο. Η τριήρης αναχώρησε το απογευματάκι να εκπληρώσει το αποτρόπαιο έργο της, ενώ οι ισχυροί πολίτες της Δημοκρατίας του χρυσού αιώνα έπεσαν για ύπνο κάτω από τα φύλλα της δάφνης. Τα πράγματα όμως δεν ήταν τόσο απλά...
Ήδη κατά τις πρώτες ώρες του μεσονυκτίου αϋπνία και νυχτοπερπατήματα ανησυχίας τάραζαν τα οικογενειακά δώματα των πολιτών. Η μέρα δεν πρόλαβε καλά καλά να ξημερώσει και δούλοι έτρεχαν από σπίτι σε σπίτι να μαζέψουν τους πολίτες και να τους συνάξουν ταχύτατα στην εκκλησία του Δήμου. Οι Αθηναίοι κατάλαβαν ότι είχαν διαπράξει το μεγαλύτερο, ίσως, ανοσιούργημα της μέχρι τότε ιστορίας τους: είχαν δώσει σαφείς εντολές για μία γενοκτονία, κάτι που δεν θα διέφευγε των Θεών της πόλης. Το συμβούλιο κράτησε μέχρι το απόγευμα, όταν πήραν επιτέλους απόφαση να αλλάξουν τη ροή της ιστορίας.
Είχαν μετανιώσει, μα δεν μπορούσαν να κάνουν απολύτως τίποτε. Το πλοίο είχε ήδη διανύσει απόσταση μιάς μέρας και μιάς νύχτας. Ο χρόνος τώρα όριζε την βούληση της πόλης και όχι η πόλη το χρόνο. Η λύση δόθηκε από τον Διόδοτο: «Με ταχύτητα και οργή αποφασίσατε το θάνατο των Μυτιληναίων, με ταχύτητα και οργή θα τους σώσετε». Αμέσως εξοπλίστηκε μια νέα τριήρης, φορτώθηκε με πλούσια τρόφιμα (κρασί, λάδι και κριθαρένιες πίτες) και επανδρώθηκε με διπλάσιο πλήρωμα ούτως ώστε να κωπηλατούν συνεχώς εναλλάξ: «Δεν θα ρίχνετε άγκυρα ούτε για φαγητό, ούτε το βράδυ για ξεκούραση και ο μισθός σας, αν προλάβετε, θα είναι διπλός!». Και πρόλαβαν. Έφτασαν στη Μυτιλήνη την στιγμή ακριβώς που ο Αθηναίος στρατηγός διάβαζε το ψήφισμα και ετοιμαζόταν να εκτελέσει τις φονικές εντολές. Έτσι γλίτωσε η Μυτιλήνη «παρά τοσούτον ήλθε κινδύνου» λέει ο Θουκυδίδης.

Πώς τανύζει τον χρόνο η Microsoft
«Έχω αρχίσει να πιστεύω ότι ο κόσμος λειτουργεί με πεντάλεπτα διαλείμματα»
Β. Gates
Ακόμη κι αν έχει κανείς τρισεκατομμύρια δολάρια (ή τάλαντα όπως οι αρχαίοι Αθηναίοι) είναι δύσκολο να βρει ικανούς υπαλλήλους, οι οποίοι θα δεχθούν να εργάζονται 24 ώρες κάθε μέρα. Δυστυχώς ο ανθρώπινος οργανισμός έχει, πεφυκώς, βιολογικές ανάγκες: πρέπει να φάει και να κοιμηθεί. Το φαγητό μπορεί κάλλιστα να γίνεται στο χώρο εργασίας, σε μια υψηλής αισθητικής και τεχνολογίας κουζίνα με φουτουριστικά πράσινα καθίσματα που είναι ευκαιρία για ανταλλαγή απόψεων και λύσεων στα προβλήματα της τεχνολογολάγνης εποχής μας. Τί γίνεται όμως με τον ύπνο; Ο κύριος B. Gates δοκίμασε τα πάντα, έφτιαξε σπίτια δίπλα στην εταιρεία και κατόπιν μέσα στην εταιρεία. Παιδικούς σταθμούς, χώρους ψυχαγωγίας, μόνο πάρκο αναψυχής δεν έφτιαξε. Το πείραμα όμως δεν πέτυχε. Έπρεπε να βρεθεί λύση άμεσα καθώς ο ανταγωνισμός γιγαντωνόταν μέρα με την ημέρα.
Ο προβληματισμός συνίστατο στο εξής: την ώρα που οι προγραμματιστές της Microsoft έπεφταν για ύπνο το βράδυ, έπρεπε να «ξυπνά» η επόμενη βάρδια και φυσικά να είναι μέρα (για να αποφευχθούν οι συγκρούσεις στο βιολογικό ρολόι). Δύσκολο σταυρόλεξο για δυνατούς λύτες αλλά η διέξοδος βρέθηκε: όταν στη βάση της εταιρείας πέφτει η μελάμπεπλος νύξ (κατά τον Ευριπίδη) στον αντίποδα της Γης η μέρα ξημερώνει. Έτσι η Μicrosoft δημιούργησε νέα έδρα προγραμματιστών στην Ινδία κι έγινε αποικιοκράτης χωρίς συμβατικά αλλά μόνον με οικονομικά όπλα (aureum non ferrum). Η προσπάθεια όμως δεν σταματά εκεί. Χρειάζεται επικοινωνία και οργανωμένη ομαδική εργασία σε πραγματικό, φυσικά, χρόνο.

Ο χρόνος στο δίκτυο
«Η ταχύτητα είναι θεός και ο χρόνος ο διάβολος»
D. Hancock Διευθυντής του τμήματος φορητών υπολογιστών της Hitachi

Τα πράγματα άλλαξαν πολύ από τότε που ο κοσμηματοπώλης Louis-Francois Cartier έφτιαξε το πρώτο ρολόι χειρός, το 1904, για έναν αεροπόρο που είχε καλύτερα πράγματα να κάνει με τα χέρια του από το να ψάχνει το κρεμαστό του ρολόι για να διαπιστώσει τί ώρα είναι. Μια λουρίδα δέρματος προστέθηκε στο πιο μικρό ρολόι τσέπης που είχε τότε ο Cartie και «voila»: το πρώτο ρολόι της χειρός ήταν ήδη γεγονός.
Έναν σχεδόν αιώνα μετά (το 1998) η Ελβετική Swatch εφευρίσκει τον Ιντερνετικό Χρόνο (Swatch Internet Time). Η ημέρα γίνεται εικονική και διαιρείται σε 1000 .beat (κάθε swatch .beat ισούται με 1 λεπτό και 26,4 δευτερόλεπτα). Πρώτο μπιτ κάθε ημέρας είναι το μεσονύκτιο της έδρας της εταιρείας στην πόλη Biel της Ελβετίας. Ο ιντερνετικός χρόνος εγκαινιάζεται το 1998 παρουσία του N. Negroponte διευθυντή του Media Lab του MIT στην έδρα της Swatch και μαζί με τα νέα ρολόγια η ανθρωπότητα αποκτά έναν καινούργιο εικονικό μεσημβρινό (BMT: Biel Meridian Time όπως λέμε GMT για το Greenwich).

____________________αρχή στο κουτάκι____________
Linux, Unix, Telnet και χρόνος στο Ίντερνετ
Πολύ πριν όμως από την ελβετική εταιρεία το Ίντερνετ είχε φροντίσει να μεταδίδει δωρεάν και χωρίς κωδικούς τον χρόνο του, ακριβώς όπως οι τηλεφωνικές εταιρείες απανταχού της Γης έχουν έναν συνδυασμό αριθμών που καταλήγει στην αναγγελία της ώρας.
Βάση του Ίντερνετ είναι το Unix και το Linux οι εξυπηρέτες (servers) των οποίων (όταν συνδέεται ένας χρήστης μέσω Τelnet) έχουν τη θύρα 13 αφιερωμένη όχι στον Παναθηναϊκό αλλά στην ώρα. Έτσι, με την εντολή open www.eexi.gr 13 [enter] ο εξυπηρέτης της Ένωσης Ελλήνων Χρηστών Ίντερνετ θα σας συνδέσει για δευτερόλεπτα, θα απαντήσει την τοπική ώρα και θα κλείσει από του αυτομάτου την σύνδεση.
Αν δοκιμάσετε σε άλλες διευθύνσεις το πιθανότερον είναι να «φάτε πόρτα» καθώς η όλη διαδικασία είναι επικίνδυνη για επίδοξους χάκερς (ονομάζεται «port surfing» και είναι από τα πρώτα πράγματα που πρέπει να προσέχει ένας καλός «root» του συστήματος). Αυτό βέβαια μάλλον ισχύει για όσους δεν έχουν μηχανήματα με Unix/Linux κι εδώ ίσως είναι σκόπιμο να υπενθυμίσουμε ότι αυτά τα λειτουργικά συστήματα σφύριξαν αδιάφορα μπροστά στον ιό του 2000 διότι η εντολή date που δίνει τον χρόνο όχι μόνο υπολογίζει σωστά τα έτη (και κατασκευάζει εν ριπή οφθαλμού μια ατζέντα για τις ανάγκες σας) αλλά επιπλέον είναι στην ευχάριστη θέση να διακρίνει Γρηγοριανό και Ιουλιανό ημερολόγιο. Πολύ χρήσιμη εφαρμογή για τους ιστορικούς και τους ιστοριοδίφες.
__________________τέλος στο κουτάκι______________

Αν η τηλεόραση προσπαθούσε εναγωνίως να κλέψει σε ώρα υψηλής τηλεθέασης 30 με 45 δευτερόλεπτα του χρόνου των τηλεθεατών, το Διαδίκτυο βρήκε τη χρυσή τομή με την παράλληλη προβολή περιεχομένου και διαφημίσεων. Σε έναν κόσμο όπου όλοι αγωνίζονται να πάρουν δευτερόλεπτα του χρόνου μας, (η επιχείρηση, το διαφημιστικό, τα προς κατανάλωση προϊόντα κ.ο.κ.) τα διαφημιστικά πληρώνουν εκατομμύρια δραχμών για λίγες στιγμές πριν αρπάξετε το τηλεχειριστήριο για να επιδοθείτε σε ζάπιγκ μέχρι να τελειώσει το διαφημιστικό διάλειμμα. Γι' αυτό άλλωστε το πρώτο διαφημιστικό είναι και το πιο ακριβό: μας αιφνιδιάζει πιάνοντάς μας στο ύπνο, μέσα στα επόμενα δευτερόλεπτα που καθυστερούμε μέχρι να εντοπίσουμε τον αλλακτήρα καναλιών και να πατήσουμε το κουμπί, εκείνο έχει περάσει με ασφάλεια το μήνυμά του.

Το χρώμα του χρόνου
Ο χρόνος μπορεί να είναι πραγματικός (real time), γρήγορος όταν πίνουμε καφέ, αργός για εκείνους που παίρνουν όπιο ή ινδική κάναβη και παγωμένος για τους φωτογράφους που διαλέγουν μια στιγμή και την απαθανατίζουν ενώ όλα γύρω κινούνται. Ο χρόνος ακόμη είναι τεχνητός (με τα τερτίπια της Swatch) φανταστικός όταν μας ταξιδεύει στα στερεώματα της επιστημονικής φαντασίας και φυσικά εικονικός.
Γευόμαστε τον εικονικό χρόνο κάθε φορά που βλέπουμε σε επανάληψη μια φάση από ένα αθλητικό γεγονός. Όλα γύρω κινούνται και συνεχίζουν αλλά ο εμβόλιμος εικονικός χρόνος κλέβει λίγο από την ασήμαντη πραγματικότητα για να μας δείξει σε επανάληψη το ακριβοθώρητο παρελθόν, το οποίο μόλις παρήλθε. Ο χρόνος όμως δεν περιορίζεται στις προαναφερθείσες ταξιθεσίες μέσω επιθέτων. Είναι στιγμές που κυλά ανάλογα με την ψυχολογία του υποκειμένου και κάνει τον ταλαιπωρημένο Οιδίποδα του Σοφοκλή να νιώθει τις στιγμές σαν αιώνες από τις συμφορές που τον βρίσκουν. Υπάρχουν όμως άνθρωποι που την καλή ώρα την έχουν μέσα τους...

Ο χρόνος του χρήματος
Μια φορά κι έναν καιρό στην Ελλάδα του 20ου αιώνα η Περιφέρεια έπαιρνε τηλέφωνο στο πολύβουο αστικό κέντρο για να μάθει τις τιμές των μετοχών, ώρες μετά το πέρας της συνεδρίασης. Η τηλεόραση εισέβαλε με τα εικονοσκόπιά της (κάμερες) στην αίθουσα του ΧΑΑ και λίγα έτη μετά το Διαδίκτυο. Τώρα οι περισσότεροι ISP's σέρνονται χαμερπείς τις πρωινές ώρες καθώς οι χρήστες παρακολουθούν δια ζώσης την συνεδρίαση, δίνουν εντολές και αναλώνουν το πολύτιμο εύρος ζώνης (bandwidth) που έχουν. H αλλαγή στην παρακολούθηση του χρηματιστηρίου και στην μετάδοση εντολών δεν σταματά εδώ: ίσως στο μέλλον ο «Χρηματιστής μας» να είναι ένας λίαν ακριβοπληρωμένος αλγόριθμος που θα εκτελεί πράξεις ακαριαία, αγοράζοντας στην αρχή της ανόδου μιάς μετοχής και πουλώντας στην αυγή της καθόδου. Το κλειδί της εξίσωσης βρίσκεται στο χρόνο και πιο ακριβά θα πληρώνουν εκείνοι που θα επιθυμούν να εκτελούν απευθείας τις εντολές τους, χωρίς χρονοβόρες χρονοτριβές.

Ο χρόνος στη γλώσσα: ο γραμματικός χρόνος
Συνήθως, βλέπουμε τον χρόνο σαν μια ευθεία γραμμή στο κέντρο της οποίας βρίσκεται το παρόν. Η γραμμή εκτείνεται απεριόριστα προς δύο κατευθύνσεις: το παρελθόν και το μέλλον. Κάθε ομιλητής τοποθετεί τα γεγονότα για τα οποία μιλάει σε κάποιο σημείο αυτής της ευθείας: στο παρόν, στο παρελθόν ή στο μέλλον.
Ως παρόν νοείται το παρόν του ομιλητή, η στιγμή δηλαδή κατά την οποία μιλάει. Το παρόν αυτό, όπως κάθε παρόν, ουσιαστικά είναι εντελώς στιγμιαίο, γιατί κάθε στιγμή που περνάει ήταν παρόν και γίνεται παρελθον. Στην γλωσσική πράξη όμως θεωρούμε παρόν μια μεγαλύτερη περίοδο.
Στη γλώσσα των πρωτόγονων φυλών, επί παραδείγματι των Ινδιάνων Χόπι, ο χρόνος διαφέρει από την δική μας πολιτισμένη δυτικότροπη αίσθηση της ακολουθίας. Ο χρόνος για τους αυτούς δεν είναι ομοιόμορφη διαδοχή ή διάρκεια, αλλά πλουραλισμός πολλών πραγμάτων που συνυπάρχουν ταυτόχρονα: «Είναι αυτό που συμβαίνει όταν ωριμάζει το καλαμπόκι ή μεγαλώνει ένα πρόβατο... Είναι η φυσική διαδικασία που λαμβάνει χώρα ενώ η ζώσα ουσία πράττει το δράμα της ζωής της». Κατά συνέπεια, για τους Ινδιάνους Χόπι και για τους πολιτισμούς που αλώθηκαν στο βωμό της εξέλιξης υπάρχουν τόσα είδη χρόνου όσα είναι και τα είδη της ζωής.

Ο φυσικός χρόνος
Οι σύγχρονοι φυσικοί επιστήμονες δεν προσπαθούν πλέον να εγκλείσουν τα γεγονότα στο συμβατικό χρόνο των δευτερολέπτων, των λεπτών και των ωρών, αλλά θεωρούν ότι κάθε πράγμα δημιουργεί τον δικό του χρόνο και τον δικό του χώρο. Κάθε υλικό και κάθε πείραμα έχει τη δική του «ζωή». Είναι η κατάλυση της αδικίας που είχε υπαινιχθεί ο Αριστοτέλης: «Ο άνθρωπος προλαβαίνει να μεγαλώσει μια γενιά απογόνων στον ίδιο χρόνο που τα άλλα ζώα αναθρέφουν τρεις ή τέσσερις γενιές». Τώρα που ζούμε ηλεκτρονικά σε έναν ακαριαίο κόσμο, ο χώρος και ο χρόνος αλληλοδιεισδύουν απόλυτα ο ένας στον άλλο σε έναν χωρο-χρονικό κόσμο. Οι αλληλεπιδράσεις είναι στιγμιαίες, τόσο ώστε τα εκατομμυριοστά και τα δισεκατομμυριοστά των δευτερολέπτων να αποκτούν υπόσταση.
Στο εκατομμυριαστό του δευτερολέπτου: Η ρακέτα πιέζει το μπαλάκι του τένις. Η σφαίρα βρίσκει αρκετό χρόνο να εισέλθει στη σάρκα και να βγεί από την άλλη πλευρά. Η πέτρα πέφτει στη γούρνα και δημιουργείται η εικόνα της σύγκρουσης με το νερό.
Στο νανοδευτερόλεπτο: η μπάλα, η σφαίρα και η πέτρα μνήσκουν εντελώς ακίνητες.
Και τί σημασία έχει αν γίνει ένα τόσο απειροελάχιστο σφάλμα στον υπολογισμό των δισεκατομμυριοστών του δευτερολέπτου; Ένα λάθος ενός δισεκατομμυριοστού του δευτερολέπτου δημιουργεί μια διαφορά μισού μέτρου (ίσο με την απόσταση που διανύει το φως στον ίδιο χρόνο): ακρίβεια που χρειάζονται τα δίκτυα των κινητών τηλεφώνων και οι κεραίες των σταθμών για να ταιριάζει το εύρος ζώνης που διαθέτουν με τις πληροφορίες που θέλουν να μεταδώσουν. Τόσο χρειάζεται ο στρατός για να βομβαρδίσει με ακρίβεια τους στόχους του, γι' αυτό άλλωστε η διεύθυνση του χρόνου των ΗΠΑ υπάγεται στο υπουργείο εθνικής αμύνης.

Ταξίδι στο χρόνο
«Θα αυτοκτονήσω. Θα πάω στο Παρίσι και θα πέσω από τον πύργο του Άιφελ. Θα πεθάνω. Για την ακρίβεια αν πάρω το Κονκόρντ, θα πεθάνω τρείς ώρες νωρίτερα. Τέλεια. Μια στιγμή -αν λάβουμε υπόψιν την αλλαγή της ώρας, μπορώ να είμαι ζωντανός για έξι ώρες στη Νέα Υόρκη αλλά ήδη τρείς ώρες νεκρός στο Παρίσι. Τέλεια, μπορώ να προλάβω να τακτοποιήσω τις δουλειές μου και να πεθάνω κιόλας».
Γούντι Άλλεν

Το ταξίδι στον χρόνο σήμερα είναι περισσότερο εφικτό παρά ποτέ. Δεν χρειάζεται καν να κάνουμε υπερατλαντικά ταξίδια στον Αμαζόνιο για να δούμε πως ήταν ο κόσμος πριν την κυριαρχία του Δυτικού πολιτισμού. Τώρα το ταξίδι είναι παιγνίδι χάρη στη χρονομηχανή του Διαδικτύου με τη βοήθεια του οποίου όχι μόνο μπορούμε να βρεθούμε οποτεδήποτε οπουδήποτε, αλλά μπορούμε ακόμη να κατασκευάσουμε τους δικούς μας κόσμους. Ο παππούς και η γιαγιά μπορούν να γράψουν με ήχο και εικόνα τα απομνημονεύματά τους και τα μαθήματα-παθήματα της ζωής τους για να τα βρούν τα εγγόνια και τα δισέγγονά τους (τα οποία μπορεί και να μη προλάβουν να τους γνωρίσουν). Αν μάλιστα χρησιμοποιήσουν τις ιστοσελίδες χρηστών του www.in.gr, όλα αυτά δεν θα κοστίσουν τίποτε και δεν θα «κατεβούν» και ποτέ από τα κυβερνοκύματα του ελληνικού Διαδικτύου.
Κυρίαρχος του χρόνου είναι εκείνος που μπορεί να τρέξει πιο γρήγορα από αυτόν και να μην αφήσει τον χρόνο να τον καταργήσει στο αδηφάγο πέρασμά του. Αν το ταξίδι στο χρόνο σας φαίνεται συναρπαστικό, υπάρχουν και πιο παραδοσιακές συνταγές όπως είναι αυτή του ύπνου: όταν ξυπνάμε μετά από έναν νυχτερινό ύπνο ξυπνάμε στο μέλλον, σε έναν αλλαγμένο κόσμο, ενώ έχουμε κοιμηθεί στο παρελθόν. Όλοι είμαστε ταξιδιώτες στο χρόνο χωρίς μηχανή.

Δεσμοί:
Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ, επίσημη μέτρηση χρόνου
http//tycho.usno.navy.mil
Διαχείριση του χρόνου και τεχνικές
http://www.mindtools.com/tmintro.html
Ο Ιντερνετικός χρόνος της Swatch
http://www.swatch.com/internettime/beatnik_fs_time.html
Όλα για τη μέτρηση του χρόνου
http://www.physics.swin.edu.au/chronos/chronos.html
Μη διαδραστικός χάρτης με τις ζώνες του χρόνου για το γραφείο σας
http://aa.usno.navy.mil/AA/faq/docs/world_tzones.html
Διαδραστικός χάρτης με τις ζώνες του χρόνου και χάρτης με την ηλιοφάνεια στις περιοχές της γης
http://www.worldtimezone.com/
Τimeticker και ρύθμιση της ώρας του συστήματός σας
http://www.timeticker.com/main.htm
Time server: Network Time Protocol
http://www.eecis.udel.edu/~ntp/
Διαδραστική υφήλιος με ζώνες ηλιοφάνειας και χρόνο ανά περιοχή
http://www.worldtime.com/
Server με free atomic clock utility
http://www.worldtimeserver.com/
A walk through time, πολύ καλό ταξίδι στα συστήματα καταμέτρησης του χρόνου
http://physics.nist.gov/GenInt/Time/time.html
O επίσημος διαδικτυακός τόπος της αμερικανικής κυβέρνησης για τον χρόνο
www.time.gov
Tο iso του χρόνου
http://www.cl.cam.ac.uk/~mgk25/iso-time.html

Βιβλιογραφία:
Χ. Μπέγκτσον «Ιστορία της Αρχαίας Ελλάδος» Εκδόσεις Μέλισσα, 1991
Θουκυδίδου Ιστορίαι (3.36.3 και εξής) Loeb Classical Library
James Gleick «Faster Little» Brown and Company, 1999
Χ.Κλαίρη-Γ.Μπαμπινιώτη «Γραμματική της Νέας Ελληνικής, ΙΙ το ρήμα» Ελληνικά Γράμματα, 1999
Nicholas Negroponte «Βeing Digital» Coronet Books, 1995
Μ. Δερτούζος «Τί μέλλει γενέσθαι» «Νέα σύνορα»-Α.Α.Λιβάνη, 1998
Μάρσαλ ΜακΛούαν «Media: οι προεκτάσεις του ανθρώπου», Κάλβος
Οδυσσέας Ελύτης «Εν λευκώ» Εκδόσεις Ίκαρος, 1992

Νίκος Βασιλάκος, ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ

2011 © νίκος βασιλάκος метр